Cách tính số lượng gạch cần mua và hao hụt khi thi công

Mua thiếu gạch giữa chừng thi công là tình huống khiến nhiều gia chủ đau đầu: gạch bổ sung có thể khác lô, lệch màu, thậm chí đã hết mẫu. Ngược lại, mua dư quá nhiều lại lãng phí ngân sách. Việc tính số lượng gạch tưởng đơn giản nhưng có không ít chi tiết cần để ý như diện tích thực, hao hụt do cắt, cách lát và khổ gạch. Bài viết này hướng dẫn cách tính từng bước, kèm bảng ví dụ để bạn tự kiểm tra nhanh.

Bước 1: đo diện tích cần lát hoặc ốp

Với mặt sàn hình chữ nhật, diện tích bằng chiều dài nhân chiều rộng. Với phòng có hình dạng phức tạp, hãy chia thành các hình chữ nhật nhỏ, tính từng phần rồi cộng lại. Nên đo bằng thước dây ở nhiều vị trí vì tường thực tế thường không vuông tuyệt đối.

Với tường, tính diện tích từng mặt cần ốp rồi trừ phần cửa đi, cửa sổ nếu không ốp. Tuy nhiên, nên trừ cẩn thận: những vị trí xung quanh cửa vẫn phải cắt gạch nên không nên trừ quá sát. Ghi lại các số đo ra giấy hoặc chụp lại bản vẽ để đối chiếu sau này.

• Phòng hình chữ nhật: dài nhân rộng.
• Phòng hình chữ L: chia thành hai hình chữ nhật.
• Tường: chiều cao ốp nhân chu vi các mặt, trừ khung cửa lớn.
• Bậc thang: tính riêng mặt bậc và mặt đứng.

Bước 2: tính diện tích một viên và số viên

Diện tích một viên bằng chiều dài nhân chiều rộng của viên gạch, đổi về mét. Ví dụ gạch 60x60 cm có diện tích 0,36 m². Số viên cần dùng bằng diện tích cần lát chia cho diện tích một viên, sau đó làm tròn lên.

Nhiều đơn vị bán gạch theo thùng, mỗi thùng chứa vài viên và có diện tích ghi sẵn trên bao bì, ví dụ một thùng bốn viên 60x60 cm là 1,44 m². Khi đó bạn có thể tính số thùng bằng cách lấy tổng diện tích cần chia cho diện tích mỗi thùng rồi làm tròn lên. Đừng tách thùng vì nhà bán thường chỉ bán nguyên thùng.

Bước 3: cộng hao hụt hợp lý

Hao hụt xảy ra do cắt gạch ở sát tường, cắt quanh cột, ống, nơi thoát nước và do vỡ mẻ khi vận chuyển hoặc thi công. Mức thông thường khi tính gạch là 5 đến 10%. Phòng hình chữ nhật đơn giản, lát thẳng, ít chi tiết có thể dùng mức thấp, trong khi phòng nhiều góc, lát chéo hoặc lát xương cá nên cộng nhiều hơn.

Gạch khổ lớn dù ít mối nối nhưng khi cắt lại hao hơn vì mảnh lớn bị bỏ đi nhiều. Gạch có hoa văn cần ghép vân hay lát so le cũng phát sinh thêm phần hao. Nếu có kế hoạch giữ lại vài viên để sửa chữa về sau, hãy tính cả phần này ngay từ đầu.

Ví dụ tính theo diện tích và khổ gạch

Bảng dưới đây minh họa cách tính cho một vài trường hợp thường gặp. Số viên được làm tròn lên và đã cộng hao hụt 7%; con số chỉ mang tính tham khảo, khi mua thực tế cần đo lại và điều chỉnh theo đặc điểm công trình.

Lấy dòng thứ hai làm ví dụ: 30 m² chia 0,36 m² được khoảng 83,3, làm tròn lên 84 viên. Cộng 7% hao hụt ra khoảng 90 viên. Nếu gạch đóng thùng bốn viên, bạn cần 23 thùng. Nhớ luôn quy đổi sang thùng khi đặt mua vì đơn vị này mới là thứ nhà bán sẽ giao.

Gạch chỉ là một phần: keo, ron và phụ kiện

Ngoài gạch, bạn cần tính keo hoặc vữa, ron, nẹp góc, nẹp kết thúc và các phụ kiện khác. Lượng keo phụ thuộc kích thước gạch và độ phẳng của nền: nền càng không phẳng, khổ gạch càng lớn thì lượng keo dùng càng nhiều. Ron tiêu thụ ít hơn nhưng phụ thuộc bề rộng ron, thường 2 đến 3 mm, và độ sâu rãnh. Bạn nên hỏi nhà cung cấp định mức tham khảo thay vì tự đoán, vì mỗi sản phẩm có mức tiêu hao khác nhau.

Một lưu ý khác là độ dày lớp keo và độ phẳng nền. Nền lồi lõm phải cán lại trước khi lát, nếu không thợ sẽ phải dùng keo dày để bù, vừa tốn vật liệu vừa tăng nguy cơ gạch bong sau này. Với công trình lớn, nên chốt định mức với thợ trước khi mua để tránh phát sinh.

Nẹp được dùng ở chỗ gạch kết thúc, chuyển tiếp giữa hai loại gạch hoặc giữa hai độ cao, giúp bảo vệ cạnh gạch và tạo đường nối đẹp. Đừng quên tính chiều dài nẹp theo mét dài thay vì theo diện tích.

Cách lát ảnh hưởng đến số lượng

Cùng một diện tích nhưng cách lát khác nhau cho số viên cần mua khác nhau. Lát thẳng theo hàng là cách tiết kiệm nhất vì phần cắt chỉ nằm ở mép. Lát so le (gạch gạch) tạo cảm giác tự nhiên cho gạch giả gỗ hay gạch thẻ, nhưng cần cắt thêm ở đầu mỗi hàng. Lát chéo 45 độ hoặc xương cá đẹp mắt song hao rất nhiều, vì mỗi viên ở mép đều bị cắt xéo và mảnh thừa thường không dùng lại được.

Với gạch khổ lớn, nên vẽ sơ đồ bố trí trước khi đặt hàng: xác định viên bắt đầu từ đâu, chiều cắt ở hai mép phòng và vị trí cửa. Sơ đồ giúp thợ biết trước phần nào phải cắt, tránh để mép chỉ còn dải gạch quá hẹp, vừa xấu vừa dễ mẻ. Cách phổ biến là chia đều phần cắt cho hai bên đối xứng để hai mép bằng nhau.

Những lỗi thường gặp khi tính số lượng gạch

• Quên cộng hao hụt, dẫn đến thiếu vài viên khi gần xong.
• Tính diện tích theo bản vẽ mà không đo lại thực tế sau khi xây tô.
• Mua gạch ở nhiều đợt khác nhau, bị khác lô, lệch màu.
• Tính theo viên mà quên quy đổi sang thùng.
• Không tính riêng chân tường (len chân tường) nếu dự định dùng cùng loại gạch.

Lỗi thứ ba là nguy hiểm nhất vì khó khắc phục. Hai lô gạch cùng mã vẫn có thể chênh sắc độ rất nhẹ, chỉ lộ rõ sau khi lát cạnh nhau. Vì vậy hãy cố gắng đặt đủ trong một lần và kiểm tra mã lô ghi trên thùng.

Khi mua gạch cho nhiều tầng, nên tính riêng từng tầng rồi cộng lại, đồng thời ghi rõ từng khu vực dùng loại gạch nào để việc phân phối tại công trình không nhầm lẫn giữa các hạng mục. Cách này cũng giúp theo dõi lượng gạch còn lại khi thi công.

Gạch dư thì sao?

Nên giữ lại vài viên cùng lô để dự phòng sửa chữa. Với gạch dư nguyên thùng, hãy hỏi trước về chính sách hoàn trả của nơi bán. Tại Gạch Men AIVA, gạch dư nguyên thùng có thể được hoàn trả trong 15 ngày, trừ gạch đặt riêng; quý khách nên giữ thùng còn nguyên và phiếu giao hàng.

Nếu bạn chưa chắc về số lượng, hãy gửi bản vẽ hoặc số đo cho đội tư vấn để được tính giúp. Gạch Men AIVA hỗ trợ tính khối lượng, tư vấn chọn gạch và giao tận công trình; liên hệ hotline hoặc Zalo 0703 270 450 trong giờ làm việc từ thứ Hai đến thứ Bảy.